Attitude

Didactische informatie

In competentiegericht onderwijs neemt het ontwikkelen van attitudes een belangrijke rol in.
Enkele voorbeelden van attitudes: stiptheid, innovatief werken, planmatig werken,...

Enkele kenmerken van attitudes:

  • Attitudes zijn instellingen, houdingen, gezindheden of gerichtheden.
  • Attitudes hebben een stabiel karakter (in tegenstelling tot bevliegingen die tijdelijk zijn). Bij attitudes gaat het om een regelmaat in het denken, handelen, willen en voelen.
  • Attitudes worden geleid door het verstand (in tegenstelling tot gewoontes waar men handelt vanuit automatische piloot).
  • Eens een attitude verworven is, past men ze spontaan toe in verschillende situaties.
  • Attitudes zijn niet rechtstreeks observeerbaar, maar wel af te leiden uit indicatieve gedragingen (attitudegedragingen).
  • Attitudes worden slechts zichtbaar als er bepaalde kennisinhouden en vaardigheden voorhanden zijn. Bijvoorbeeld: om de attitude “burgerzin opnemen in het verkeer” tot uiting te kunnen brengen, is kennis van verkeersreglement en rijvaardigheid nodig.

Attitudes worden vaak onderscheiden van kennis en vaardigheden. Een vaardigheid is een kundigheid waarmee men reeds verworven informatie toepast in concrete situaties. Vaardigheden zijn geen houdingen.

Aangezien een attitude niet rechtstreeks observeerbaar is, moet ze in concreet observeerbaar gedrag uitgeschreven worden. Zulke concrete uitingen van attitudes worden attitudegedragingen genoemd. 4 à 5 concrete attitudegedragingen zijn wenselijk per attitude. Bij het ontwikkelen van attitudes worden deze concrete gedragingen aangeleerd.
Bijvoorbeeld: notities bijhouden is een attitudegedraging voor de attitude inzet. Nadenken is te abstract om een attitudegedraging voor inzet te zijn.

Een veelgebruikte schaal om attitudes te evalueren is de SAM-schaal (Schaal voor AttitudeMeting). De SAM-schaal werd in 1995 door werkgeversorganisatie VKW gelanceerd. De SAM-schaal is uitgewerkt voor onder meer volgende attitudes: initiatief, discipline en stiptheid, omgaan met stress, innoveren, persoonlijke planning en werkorganisatie, sociale houding en communiceren.

Relevante literatuur

Vergauwen, G., & Deserrano, G. (2005). Attitudes evalueren. Een zeiltocht. Antwerpen-Apeldoorn: Garant.

VKW (2005). Schaal voor Attitudemeting, SAM-schaal

Doelstellingen: 
attitudes